Quinoa: wat is het en waarom ideaal voor jou?

quinoa

Wat is quinoa?

Quinoa (spreek uit als ‘keen-wa’) is een pseudograan dat zijn oorsprong vindt in de Andes-regio van Zuid-Amerika.

Hoewel het vaak wordt gecategoriseerd onder granen, is quinoa eigenlijk een zaadje van een plant die verwant is aan spinazie en bieten.

Quinoa’s populariteit is de afgelopen jaren enorm gestegen dankzij zijn hoge voedingswaarde en veelzijdigheid in de keuken.

 

De geschiedenis van quinoa

Quinoa werd zo’n 5000 jaar geleden voor het eerst gecultiveerd in de Andes. De Inca’s waardeerden quinoa vanwege zijn vermogen om te groeien in de arme, rotsachtige gronden van het hoogland. Quinoa werd zo belangrijk voor de Inca-beschaving dat het een centrale rol speelde in hun religieuze ceremonies.

In de 16e eeuw probeerden Spaanse veroveraars de teelt van quinoa uit te roeien, omdat ze het als een bedreiging zagen voor hun eigen graangewassen. Gelukkig slaagden de Inca’s erin om quinoa in het geheim te blijven verbouwen, waardoor het tot op de dag van vandaag behouden is gebleven.

In de late 20e en vroege 21e eeuw herontdekte de wereld quinoa als een superfood vanwege zijn hoge voedingswaarde. De Verenigde Naties hebben in 2013 zelfs uitgeroepen tot het ‘Internationale Jaar van de Quinoa’ om de bijdrage van quinoa aan de voedselzekerheid wereldwijd te erkennen.

 

10 fun facts over quinoa

 

  1. Hoewel quinoa vaak als graan wordt beschouwd, behoort het eigenlijk tot de familie van de Amaranten, die verwant is aan spinazie en bieten.

  2. Quinoa is een compleet eiwit, wat betekent dat het alle negen essentiële aminozuren bevat die het lichaam nodig heeft. Het is zeldzaam voor plantenbronnen om compleet eiwit te zijn.

  3. Er zijn meer dan 120 verschillende soorten quinoa, maar de meest voorkomende typen zijn witte, rode en zwarte quinoa.

  4. In 2013 heeft de Verenigde Naties het jaar uitgeroepen tot het “Internationale Jaar van Quinoa” vanwege de voedingswaarde en duurzaamheidsvoordelen ervan.

  5. Quinoa is van nature glutenvrij en kan een goede vervanger zijn voor tarwe en andere glutenhoudende granen voor mensen met coeliakie of een glutenintolerantie.

  6. De bladeren van de quinoaplant zijn ook eetbaar en worden soms gebruikt in salades of als groente in gerechten.

  7. Quinoa is een van de weinige gewassen die in zeer uitzonderlijke omstandigheden kan groeien, zoals in hooggelegen gebieden met extreme temperaturen, schaarse regenval en arme bodems.

  8. Quinoa is een voedzaam dicht voedsel, rijk aan vezels, ijzer, magnesium, fosfor en vitamine B.

  9. Quinoa wordt niet alleen gebruikt in hartige gerechten, maar kan ook worden verwerkt in zoete lekkernijen zoals koekjes, cakes en puddingen.

  10. Quinoa werd door de NASA erkend als een belangrijk voedselgewas voor ruimtereizen. Vanwege de hoge voedingswaarde, het lichte gewicht en de langdurige houdbaarheid is quinoa een ideale keuze voor astronauten tijdens lange ruimtemissies.

 

Voedingsprofiel van quinoa

Quinoa wordt vaak een superfood genoemd vanwege zijn indrukwekkende voedingsprofiel. Het is een uitstekende bron van hoogwaardige eiwitten, omdat het alle negen essentiële aminozuren bevat die het lichaam niet zelf kan aanmaken. Dit is vrij zeldzaam voor plantaardig voedsel en maakt quinoa een uitstekende keuze voor vegetariërs en veganisten.

Daarnaast is quinoa rijk aan vezels, wat een belangrijke rol speelt in de spijsvertering en het handhaven van een gezond gewicht. Quinoa is ook een goede bron van verschillende vitamines en mineralen, waaronder magnesium, ijzer, kalium en zink.

Een ander voordeel van quinoa is dat het van nature glutenvrij is, waardoor het een geweldige optie is voor mensen met coeliakie of een gevoeligheid voor gluten.

 

Voedingswaardetabel quinoa per 100 gram

 

VoedingsstofHoeveelheid per 100 gramADH (%)
Calorieën368 kcal–
Koolhydraten64.2 g–
Vetten6.1 g–
Verzadigde vetten0.7 g–
Enkelvoudig onverzadigde vetten1.5 g–
Meervoudig onverzadigde vetten2.8 g–
Vezels7 g–
Eiwitten14.1 g–
Suikers2.4 g–
Natrium5 mg–
Calcium47 mg4.7%
IJzer4.6 mg57.5%
Magnesium197 mg49.3%
Fosfor457 mg65.3%
Kalium563 mg16.1%
Zink3.1 mg28.2%
Vitamine B1 (thiamine)0.4 mg36.4%
Vitamine B2 (riboflavine)0.3 mg23.1%
Vitamine B3 (niacine)1.5 mg9.4%
Vitamine B60.5 mg33.3%
Vitamine E2.4 mg16%

 

Quinoa als een gezond alternatief

Quinoa kan een gezond alternatief zijn voor veel gangbare granen en zetmeelrijke voedingsmiddelen. In vergelijking met witte rijst, bijvoorbeeld, heeft quinoa bijna twee keer zoveel eiwitten en aanzienlijk meer vezels.

Quinoa kan ook worden gebruikt als een alternatief voor pasta, couscous of zelfs aardappelen. In vergelijking met deze voedingsmiddelen biedt quinoa meer voedingsstoffen en een lagere glycemische index, wat betekent dat het minder snel de bloedsuikerspiegel verhoogt.

Tot slot kan quinoa worden gebruikt als een gezond ingrediënt in bakrecepten. Quinoameel kan worden gebruikt als een glutenvrij alternatief voor tarwemeel, terwijl gekookte quinoa kan worden toegevoegd aan brood, muffins en andere gebakken goederen voor extra textuur en voedingswaarde.

 

10 voordelen Quinoa voor vegans en vegetariërs

 

  1. Complete eiwitbron: Quinoa bevat alle negen essentiële aminozuren, waardoor het een waardevolle bron van complete eiwitten is, vooral belangrijk voor mensen die vega of vegan zijn.

  2. IJzerrijk: Quinoa is een goede bron van ijzer, een voedingsstof waar vegetariërs en veganisten vaak extra aandacht aan moeten besteden om voldoende binnen te krijgen.

  3. Vezelrijk: Quinoa bevat veel vezels, wat gunstig is voor een gezonde spijsvertering en kan helpen om een verzadigd gevoel te behouden, waardoor overeten wordt voorkomen.

  4. Gevarieerd gebruik: Quinoa kan op diverse manieren worden gebruikt in vegetarische en veganistische recepten, zoals salades, bijgerechten, hoofdgerechten en desserts, waardoor het een veelzijdig ingrediënt is in de keuken.

  5. Maaltijdvoorbereiding: Quinoa is geschikt voor maaltijdvoorbereiding, omdat het goed blijft in de koelkast en gemakkelijk op te warmen is, waardoor het handig is voor drukke dagen.

  6. Glutenvrij: Quinoa is van nature glutenvrij, waardoor het een geschikte optie is voor mensen met coeliakie of glutenintolerantie.

  7. Rijke voedingsstoffen: Naast eiwitten, ijzer en vezels, bevat quinoa ook andere belangrijke voedingsstoffen zoals magnesium, fosfor, kalium, zink en verschillende B-vitaminen.

  8. Duurzaam: Quinoa is een milieuvriendelijk gewas, omdat het minder water en land nodig heeft in vergelijking met veel vleesproductie, waardoor het een duurzame keuze is voor een plantaardig dieet.

  9. Variatie in kleur en smaak: Quinoa is verkrijgbaar in verschillende kleuren, zoals wit, rood en zwart, waardoor het zowel visueel als qua smaak variatie kan bieden in gerechten.

  10. Gemakkelijke bereiding: Quinoa is snel en gemakkelijk te bereiden, wat handig is voor drukke individuen die een gezonde maaltijd willen bereiden.

 

Quinoa in de keuken wereldwijd

Quinoa heeft zijn weg gevonden naar keukens over de hele wereld. In Zuid-Amerika, waar quinoa vandaan komt, wordt het vaak gebruikt in soepen en stoofschotels. In Noord-Amerika en Europa wordt quinoa vaak geserveerd als bijgerecht of gebruikt in salades.

In Azië wordt quinoa soms gebruikt als een alternatief voor rijst in gerechten zoals gebakken rijst of sushi. In het Midden-Oosten kan quinoa worden gebruikt in plaats van bulgur of couscous in gerechten zoals tabouleh of pilaf.

Dankzij zijn neutrale smaak en veelzijdige textuur kan quinoa worden gebruikt in een breed scala aan culinaire toepassingen. Of je nu een hartig of zoet gerecht maakt, quinoa kan een voedzame en heerlijke toevoeging zijn.

 

Soorten quinoa

Er zijn verschillende soorten quinoa beschikbaar, elk met hun eigen kenmerken en smaken. Hier zijn enkele van de meest voorkomende varianten:

  1. Witte quinoa: Dit is de meest voorkomende en populaire variant van quinoa. Het heeft een milde smaak en een lichte textuur.

  2. Rode quinoa: Rode quinoa heeft een iets stevigere textuur en een licht nootachtige smaak. Het behoudt ook beter zijn vorm tijdens het koken, waardoor het ideaal is voor salades en bijgerechten.

  3. Zwarte quinoa: Zwarte quinoa heeft een aardse smaak en een knapperige textuur. Het behoudt zijn kleur goed bij het koken en voegt een visueel element toe aan gerechten.

  4. Gemengde quinoa: Gemengde quinoa bestaat uit een combinatie van verschillende quinoasoorten, zoals witte, rode en zwarte quinoa. Het biedt een mooie mix van smaken, texturen en kleuren.

  5. Inca-rode quinoa: Deze variëteit is afkomstig van de hooglanden van de Andes en heeft een diepe roodachtige kleur en een nootachtige smaak. Het wordt vaak gebruikt in traditionele Zuid-Amerikaanse gerechten.

  6. Royal quinoa: Royal quinoa wordt geteeld op grote hoogten in de Boliviaanse Altiplano-regio. Het heeft een zachtere textuur en een delicate nootachtige smaak.

Het kiezen van een quinoasoort kan afhangen van persoonlijke voorkeur en de specifieke toepassing in een recept. Het uitproberen van verschillende varianten kan je helpen om de smaak en textuur te ontdekken die het beste bij je gerechten passen.

 

Quinoa koken: tips en technieken

Het koken van quinoa is vrij eenvoudig, maar er zijn een paar tips en technieken die kunnen helpen om de beste resultaten te bereiken.

Voordat je quinoa kookt, is het belangrijk om het te spoelen. Quinoa heeft een natuurlijke coating genaamd saponine die een bittere smaak kan geven als het niet wordt verwijderd. Om quinoa te spoelen, doe je het in een fijne zeef en spoel je het onder koud water tot het water helder is.

De standaard verhouding voor het koken van quinoa is twee delen water op één deel quinoa. Breng het water aan de kook, voeg de quinoa toe, verminder de hitte tot laag en dek de pot af. Laat de quinoa 15-20 minuten sudderen of tot al het water is opgenomen.

Als de quinoa klaar is, laat je hem nog 5 minuten rusten met het deksel op de pot. Dit zorgt ervoor dat de quinoa volledig gaar wordt en een lichte, luchtige textuur krijgt.

 

Vegan quinoa recepten

 

Recept 1: Quinoa met geroosterde groenten

Ingrediënten:

  • 1 kop quinoa
  • 2 kopjes groentebouillon
  • 1 rode paprika, in blokjes gesneden
  • 1 courgette, in plakjes gesneden
  • 1 wortel, in dunne plakjes gesneden
  • 1 rode ui, in dunne ringen gesneden
  • 2 eetlepels olijfolie
  • 1 theelepel paprikapoeder
  • ½ theelepel komijnpoeder
  • Zout en peper naar smaak
  • Verse kruiden zoals peterselie of koriander voor garnering

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 200°C.
  2. Spoel de quinoa af onder koud water en laat uitlekken.
  3. Breng de groentebouillon aan de kook en voeg de quinoa toe. Laat het sudderen op laag vuur, afgedekt, tot de bouillon is opgenomen en de quinoa zacht is.
  4. Meng ondertussen de gesneden paprika, courgette, wortel en rode ui in een kom met olijfolie, paprikapoeder, komijnpoeder, zout en peper.
  5. Verdeel de groenten gelijkmatig op een bakplaat en rooster ze in de voorverwarmde oven gedurende 20-25 minuten, of tot ze gaar en licht gebruind zijn.
  6. Schep de gekookte quinoa op een bord en leg de geroosterde groenten erbovenop.
  7. Garneer met verse kruiden naar keuze en serveer warm.

Recept 2: Quinoa salade met avocado en zwarte bonen

Ingrediënten:

  • 1 kop quinoa
  • 2 kopjes water
  • 1 blikje zwarte bonen, afgespoeld en uitgelekt
  • 1 rijpe avocado, in blokjes gesneden
  • 1 rode paprika, in blokjes gesneden
  • 1 komkommer, in blokjes gesneden
  • 1 lente-ui, fijngehakt
  • Sap van 1 limoen
  • 2 eetlepels olijfolie
  • Zout en peper naar smaak
  • Verse kruiden zoals koriander of munt voor garnering

Bereiding:

  1. Spoel de quinoa af onder koud water en laat uitlekken.
  2. Breng 2 kopjes water aan de kook en voeg de quinoa toe. Laat het sudderen op laag vuur, afgedekt, tot het water is opgenomen en de quinoa zacht is.
  3. Haal de gekookte quinoa van het vuur en laat afkoelen.
  4. In een grote kom, meng de gekoelde quinoa met zwarte bonen, avocado, paprika, komkommer en lente-ui.
  5. In een aparte kom, meng het limoensap, olijfolie, zout en peper.
  6. Giet het limoen-olijfoliemengsel over de quinoa salade en meng goed om alle ingrediënten te combineren.
  7. Garneer met verse kruiden naar keuze en serveer op kamertemperatuur of gekoeld.

Recept 3: Quinoa-burger met zoete aardappelfrietjes

Ingrediënten: Voor de quinoa-burger:

  • 1 kop gekookte quinoa
  • 1 blikje kikkererwten, uitgelekt en afgespoeld
  • ½ rode ui, fijngehakt
  • 2 teentjes knoflook, fijngehakt
  • 2 eetlepels gehakte verse kruiden zoals peterselie of basilicum
  • 2 eetlepels havermoutvlokken
  • 1 theelepel paprikapoeder
  • ½ theelepel komijnpoeder
  • Zout en peper naar smaak
  • Plantaardige olie om te bakken

Voor de zoete aardappelfrietjes:

  • 2 grote zoete aardappels, in frietjes gesneden
  • 2 eetlepels olijfolie
  • ½ theelepel paprikapoeder
  • ½ theelepel knoflookpoeder
  • Zout naar smaak

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 200°C.
  2. Meng alle ingrediënten voor de quinoa-burger in een kom en plet de kikkererwten lichtjes met een vork. Zorg ervoor dat de ingrediënten goed gemengd zijn.
  3. Vorm het mengsel tot burgerpatties van gewenste grootte.
  4. Verhit een beetje plantaardige olie in een koekenpan op middelhoog vuur. Bak de quinoa-burgers aan beide kanten goudbruin, ongeveer 3-4 minuten per kant. Haal ze uit de pan en zet opzij.
  5. Meng in een aparte kom de zoete aardappelfrietjes met olijfolie, paprikapoeder, knoflookpoeder en zout, zodat ze gelijkmatig bedekt zijn.
  6. Verdeel de zoete aardappelfrietjes gelijkmatig op een bakplaat en bak ze in de voorverwarmde oven gedurende 20-25 minuten, of tot ze knapperig en goudbruin zijn.
  7. Serveer de quinoa-burgers op een broodje naar keuze en serveer met de zoete aardappelfrietjes.

Meer heerlijke recepten lees je in onze quinoa salade blog.

 

Waar quinoa te kopen

Quinoa is tegenwoordig vrij algemeen verkrijgbaar in supermarkten, natuurvoedingswinkels en online. Het wordt meestal verkocht in de vorm van droge zaden, maar je kunt ook voorgekookte quinoa of quinoameel vinden.

Bij het kopen van quinoa is het belangrijk om op de verpakking te letten. Zoek naar quinoa die is gelabeld als ‘voorgespoeld’ of ‘saponinevrij’ om te voorkomen dat je de zaden zelf moet spoelen.

Als je online quinoa koopt, kun je meestal kiezen uit een grotere verscheidenheid aan soorten en merken. Dit kan een geweldige optie zijn als je op zoek bent naar een specifiek type quinoa of als je in bulk wilt kopen.

 

Conclusie

Quinoa is een voedzaam en veelzijdig voedsel dat een geweldige aanvulling kan zijn op elk dieet. Of je nu een vegetariër, veganist, glutenvrij of gewoon op zoek bent naar een gezond alternatief voor traditionele granen, quinoa heeft veel te bieden.

Van zijn rijke geschiedenis en indrukwekkende voedingsprofiel tot zijn veelzijdigheid in de keuken, er zijn veel redenen om quinoa een vast onderdeel van je dieet te maken. 

 

Veelgestelde vragen over quinoa

 


Wat is quinoa?
Quinoa is een voedzaam graanachtig zaad dat afkomstig is van de plantensoort Chenopodium quinoa. Het wordt vaak beschouwd als een graansoort, hoewel het technisch gezien geen graan is, maar eerder een pseudograan. Quinoa heeft een rijke voedingswaarde en wordt wereldwijd gewaardeerd vanwege zijn gezondheidsvoordelen.

Wat zijn de voedingswaarden van quinoa? Quinoa is een uitstekende bron van voedingsstoffen. Het bevat alle essentiële aminozuren, waardoor het een compleet eiwit is. Het is ook rijk aan voedingsvezels, magnesium, fosfor, mangaan, koper, ijzer en verschillende B-vitaminen. Bovendien is quinoa van nature glutenvrij.

Hoe bereid je quinoa? Quinoa kan op verschillende manieren worden bereid. Hier is een basisrecept:

  1. Spoel de quinoa grondig af onder koud water om het bittere saponine-laagje te verwijderen.
  2. Verhouding: Gebruik 2 delen vloeistof (water of bouillon) op 1 deel quinoa.
  3. Breng de vloeistof aan de kook en voeg de quinoa toe.
  4. Zet het vuur laag, dek af en laat het ongeveer 15-20 minuten sudderen totdat de vloeistof is opgenomen en de quinoa zacht is.
  5. Haal de pan van het vuur en laat de quinoa nog 5 minuten rusten met het deksel erop.
  6. Fluff de quinoa met een vork en serveer.

Is quinoa geschikt voor mensen met glutenintolerantie? Ja, quinoa is van nature glutenvrij en kan veilig worden geconsumeerd door mensen met glutenintolerantie of coeliakie. Het is een geweldig alternatief voor tarwe, gerst, rogge en andere glutenbevattende granen.

Wat zijn de verschillende kleuren quinoa en is er een voedingsverschil tussen hen? Er zijn verschillende kleuren quinoa, waaronder witte, rode en zwarte quinoa. Hoewel de kleur verschilt, is er over het algemeen weinig voedingsverschil tussen de verschillende kleuren quinoa. Ze bevatten vergelijkbare voedingsstoffen en bieden dezelfde gezondheidsvoordelen.

Is het nodig om quinoa voor het koken te spoelen? Ja, het is raadzaam om quinoa voor het koken grondig af te spoelen onder koud water. Dit helpt om eventuele resterende saponinen, die een bittere smaak kunnen hebben, te verwijderen. Veel quinoa wordt tegenwoordig echter al voorgespoeld verkocht, maar het is nog steeds een goed idee om het even kort af te spoelen voordat je het kookt.

Kan quinoa helpen bij gewichtsverlies? Quinoa kan een nuttig voedingsmiddel zijn voor gewichtsverlies vanwege verschillende redenen. Het is rijk aan vezels en eiwitten, wat zorgt voor een verzadigd gevoel en kan helpen om de eetlust onder controle te houden. Bovendien heeft quinoa een lage glycemische index, waardoor het de bloedsuikerspiegel stabiel houdt. Het is echter belangrijk om quinoa in een uitgebalanceerd dieet en een gezonde levensstijl op te nemen om gewichtsverlies te bevorderen.

Kan quinoa allergische reacties veroorzaken? Hoewel allergische reacties op quinoa zeldzaam zijn, kan het in sommige gevallen allergische symptomen veroorzaken, vooral bij mensen met een gevoeligheid voor bepaalde voedingsmiddelen. Symptomen kunnen variëren van milde tot ernstige reacties, zoals huiduitslag, jeuk, zwelling of ademhalingsproblemen. Als je vermoedt dat je een allergie hebt voor quinoa, raadpleeg dan een medische professional voor een juiste diagnose en advies.

Kan quinoa worden gegeten door mensen met diabetes? Quinoa kan een goede keuze zijn voor mensen met diabetes vanwege de lage glycemische index en de vezelrijke samenstelling. De langzame afgifte van koolhydraten in quinoa helpt de bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Het is echter belangrijk om de portiegrootte te controleren en quinoa op te nemen in een uitgebalanceerd dieet dat past bij de individuele behoeften en de aanbevelingen van een zorgverlener.

 

quinoa

Word gezonder en energieker.

Leuk en simpel gemaakt met onze inspiraties, gidsen en cursussen.

Bob ter Haak

Artikel geschreven of geïnterviewd door: Bob ter Haak

Bob is oprichter van Simpel Plantaardig en gepassioneerd, plantaardig diëtist & gastdocent.

Op missie om Nederland een beetje leuker te maken.

Bobs verhaal lezen >

Scroll naar boven

Waar mag ik de gratis Vegan Geluksgids van 25 euro naar toe mailen als bedankje?